PMI Analizi (Pozitif Malzeme Tanımlama)
Endüstriyel alaşımların ve metallerin kimyasal bileşimini saniyeler içinde, sahada ve tamamen tahribatsız olarak doğrulayan gelişmiş bir test yöntemidir.
PMI Analizi Nedir?
Pozitif Malzeme Tanımlama (PMI), genellikle taşınabilir XRF (X-Işını Floresan) cihazları kullanılarak malzemelerin içerdiği elementlerin (Krom, Nikel, Molibden vb.) türünü ve yüzde oranını tespit etme işlemidir.
Cihaz, malzemeye düşük enerjili X-ışınları gönderir. Malzemedeki atomlar bu ışınlarla uyarıldığında her elemente özgü ikincil (floresan) bir ışın yayar. Cihazın dedektörü bu ışınları okuyarak malzemenin tam alaşım kalitesini (Örn: 316L Paslanmaz Çelik) ekranda anında gösterir.
Spektral Analize (OES) Göre Farkları
- Taşınabilir XRF ile yapılan PMI analizi %100 tahribatsızdır. Spektral analizde (OES) olduğu gibi malzeme yüzeyinde yanık/ark izi bırakmaz.
- Cihazlar son derece hafif ve portatiftir; iskele üzerinde, dar alanlarda veya depoda raflardaki malzemeler üzerinde anında uygulanabilir.
- Standart XRF tabanlı PMI cihazları Karbon (C) elementini ölçemez. Karbon miktarını ve karbon eşdeğerini hassas ölçmek için OES cihazlarına ihtiyaç duyulur.
Uygulanabileceği Malzemeler
- Paslanmaz çelikler (304, 316, 316L vb.)
- Düşük alaşımlı çelikler
- Nikel, Titanyum, Kobalt alaşımları
- Bakır ve Pirinç alaşımları
- Kaynak dikişleri ve dolgu malzemeleri
Uygulanamayacağı Durumlar
- Saf Karbon çeliklerinin ayrımı (Karbon ölçülemediği için standart XRF ile zordur).
- Üzeri kalın boya, kaplama, pas veya cüruf ile kaplı yüzeyler (analizden önce yüzey temizliği şarttır, aksi halde boyanın analizini yapar).
- Ametaller ve polimer malzemeler (Standart metal kalibrasyonlu cihazlar için).
Avantajları ve Kısıtlamaları
Avantajları
- Sonuçlar anında, saniyeler içinde ekranda belirir.
- Kullanımdaki veya montajı yapılmış tesisatlardaki (boru hatları, vanalar vb.) parçaların yerinde doğrulanmasını sağlar.
- Malzemede hiçbir iz bırakmadığı için nihai (bitmiş) ürünlere %100 uygulanabilir.
- Karışmış malzemelerin depolarda ayrıştırılması (Material Mix-up) için en pratik yoldur.
Dezavantajları ve Kısıtlamaları
- Sadece malzemenin en üst yüzeyini analiz eder; yüzeyin altındaki (çekirdekteki) farklılıkları veya kaplamanın altını göremez.
- Karbon, Bor, Kükürt ve Fosfor gibi "hafif elementlerin" tespiti standart XRF cihazlarıyla yapılamaz veya hassasiyeti çok düşüktür.
- Test edilecek yüzeyin cihaza tam temas etmesi gerekir; çok küçük veya aşırı girintili çıkıntılı parçalarda ölçüm zorlaşır.